Nieuwe editie Tijdschrift Zeeland verschenen!

14 september 2025

Banieren wapperen fier voor het monumentale hoofdkantoor en op de kade van de Eerste Binnenhaven: 150 jaar Koninklijke Maatschappij De Schelde in Vlissingen, tegenwoordig Damen Naval – een mijlpaal voor Zeeland. De officiële oprichtingsdatum van de werf is 25 oktober 1875, een maandag. Het passeren van de notariële oprichtingsakte gebeurde zonder feestgedruis – een bescheiden start van een bedrijf dat uitgroeide tot een pijler van de Zeeuwse economie. Dat feestgedruis kwam er later wel, toen bij jubilea en tewaterlatingen leden van het koninklijk huis en andere hoogwaardigheids bekleders maar al te vaak champagne langs scheepsrompen lieten vloeien. Eerder dit jaar nog doopte prinses Amalia het bevoorradingsschip Den Helder.

In het dossier van dit Tijdschrift Zeeland komt de rijke historie van De Schelde voorbij. We hebben het over het belang van de werf voor Vlissingen en Zeeland, het unieke en volledig bewaard gebleven bedrijfsarchief, de duikboten, de moeilijke oorlogsjaren, de boten voor Indonesië. Wim Hofman tekent zijn vader tijdens een avond met collega-arbeiders. In interviews klinkt de Scheldefluit en zien we hoe het verleden doorwerkt in het heden – met actuele zorgen over leveringsproblemen en vragen rond transparantie, maar ook met een duidelijke roep om Europese samenwerking en technisch geschoold personeel.

De afdeling essays begint met een ander jubileum: een eeuw geleden verscheen de bundel ‘Narren wijsheid’ van J.C. van Schagen. Poëzie die eeuwig nieuw blijft, ook de komende honderd jaar zal het laatste woord er niet over worden gezegd.

Het festival Film by the Sea is toe aan de 27e editie. Artistiek directeur Jan Doense biedt een kijkje achter de schermen en vertelt over het belang en de toekomst van zijn jaarlijkse filmfeest. Het Stadhuismuseum in Zierikzee toont tot 9 november buiten Zeeland gemaakte portret schilderijen uit de 18e eeuw. Trotse, statige verbeeldingen van de elite die zich dure reizen kon veroorloven.

Corine Nijenhuis – winnaar van de Zeeuwse Boekenprijs in 2023 – schreef het geschenk voor de Week van het Zeeuwse Boek (6 tot en met 16 november 2025). In haar novelle ‘De vergeten geschiedenis van Keetje’ reconstrueert ze een niet eerder verteld hoofdstuk uit het levensverhaal van haar moeder. In dit nummer gaat het ook over ‘de tijdgeest’. Zeker als er oorlog is of dreigt, als machtsverhoudingen verschuiven, dan willen we graag helderheid over de geest van de tijd. Maar is die wel zo makkelijk te vatten?

In 1979 verscheen Zeeland 40-45, de geschiedenis van Zeeland in de Tweede Wereldoorlog, geschreven door L.W. de Bree. Hij had van Provinciale Staten van Zeeland de opdracht gekregen om het boek te schrijven. Hoe kwam die opdracht tot stand? Dichter Job Degenaar komt aan bod in de rubriek Poëzie aan de vloedlijn. Boekrecensies en Mede delingen van het KZGW vormen het slot. We hopen dat dit nummer u verrast, raakt en inspireert. Veel leesplezier!

Commissaris der Koningin mr. J. van Aartsen installeert in 1973 de Commissie van advies geschiedschrijving Zeeland 1940-1945. Rechts auteur L.W. (Levien) de Bree, Collectie Foto’s ZB Bibliotheek van Zeeland, recordnummer 46969.

Mocht u suggesties hebben of zelf willen bijdragen — u weet ons te vinden. Jan van Damme, hoofdredacteur